SSD’nizi Yeni Donanım Almadan Hızlandıracak 5 Windows Ayarı

Yeni bir SSD aldığınızda her şey ışık hızında gelir; ancak zamanla dosyalar birikir ve Windows’un arka plan süreçleri bu hızı törpülemeye başlar. Birçok kullanıcı suçu donanımda arasa da, aslında birkaç küçük yazılımsal dokunuş SSD performansınızı ciddi oranda artırabilir.

İşte SSD hızımı yeni bir parça almadan eski formuna döndüren 5 kritik Windows optimizasyonu:

1. Yazma Önbelleğe Almayı Etkinleştirin (Write Caching)

Windows, verileri doğrudan sürücüye yazmak yerine önce RAM üzerinde bir önbelleğe alır. Bu, sistemin veriyi “yazıldı” olarak görmesini hızlandırarak genel performansı artırır.

• Nasıl Yapılır?
  1. Aygıt Yöneticisi’ni açın.
  2. Disk sürücüleri sekmesinden SSD’nize sağ tıklayıp Özellikler deyin.
  3. İlkeler sekmesine gidin.
  4. “Cihazda yazma önbelleğe almayı etkinleştir” kutucuğunu işaretleyin.

2. TRIM Komutunun Çalıştığından Emin Olun

SSD’ler, verileri silerken HDD’lerden farklı çalışır. TRIM komutu, işletim sisteminin SSD’ye “bu bloklar artık boş, yeni veri yazabilirsin” demesini sağlar. Eğer bu kapalıysa, SSD yeni veri yazmadan önce eski bloğu temizlemek zorunda kalır ve bu da sistemi yavaşlatır.

• Nasıl Yapılır?
  1. Komut İstemi’ni (CMD) yönetici olarak açın.
  2. Şu kodu yazın: $fsutil behavior query DisableDeleteNotify$
  3. Eğer sonuç DisableDeleteNotify = 0 ise TRIM devrededir. Değilse, açmak için $fsutil behavior set DisableDeleteNotify 0$ komutunu kullanın.

3. “Sürücüleri En İyi Duruma Getir” Ayarını Yapılandırın

Windows 10 ve 11, SSD’leri “birleştirmez” (Defrag yapmaz), bunun yerine onları “optimize eder” (TRIM gönderir). Ancak bu ayarın çok sık veya çok seyrek olması bazen performans dalgalanmalarına neden olur.

• Nasıl Yapılır?
  1. Başlat’a “Sürücüleri Defragment et ve En İyi Duruma Getir” yazın.
  2. SSD’nizi seçin ve Ayarları değiştir kısmına tıklayın.
  3. Optimizasyon planının Haftalık olarak ayarlandığından emin olun.

4. Hızlı Başlatma’yı (Fast Startup) Devre Dışı Bırakın

Kulağa ters gelse de, “Hızlı Başlatma” özelliği SSD kullanıcıları için bazen sorun yaratabilir. Bu özellik, kapanırken sistem çekirdeğini diske kaydeder (Hibernation). SSD zaten çok hızlı olduğu için, bu sürekli yazma işlemi hem SSD ömrünü tüketir hem de sistemin “temiz” açılmasını engeller.

• Nasıl Yapılır?
  1. Denetim Masası > Güç Seçenekleri > Güç düğmelerinin ne yapacağını seçin yolunu izleyin.
  2. “Şu anda kullanılamayan ayarları değiştir”e tıklayın.
  3. “Hızlı başlatmayı aç” seçeneğindeki tiki kaldırın.

5. AHCI Modunu Kontrol Edin

SSD’nizin tam performansla çalışması için BIOS/UEFI ayarlarınızda SATA modunun AHCI olarak seçilmiş olması gerekir. Eski IDE modu, SSD’lerin potansiyelini sınırlar.

• Not: Bu ayar genellikle BIOS üzerinden yapılır. Windows kuruluyken bu modu değiştirmek “Mavi Ekran” hatasına yol açabilir, bu yüzden bu işlemi yapmadan önce Kayıt Defteri (Registry) üzerinden gerekli düzenlemeleri yapmayı unutmayın.

Özet: Sonuç Ne Oldu?

Bu 5 küçük değişiklikten sonra, SSD’min sıralı okuma/yazma hızlarında %15 ile %20 arasında bir iyileşme gözlemledim. Özellikle sistem açılış süresi ve büyük dosya kopyalama işlemlerindeki takılmalar tamamen ortadan kalktı.