GNOME 50’nin en radikal değişikliği, ana bileşenlerinden X11 desteğini tamamen kaldırmasıdır. Artık sistem varsayılan olarak sadece Wayland üzerinde çalışacak. Bu durum, daha akıcı grafik performansı, daha iyi güvenlik ve modern donanımlarla (özellikle çoklu monitör ve HDR senaryolarında) tam uyum anlamına geliyor.
Öne Çıkan Yeni Özellikler ve Geliştirmeler
1. Sistem ve Performans (Mutter & GDM)
- Oturum Kaydetme ve Geri Yükleme: Açık olan pencerelerin ve çalışmaların oturum kapatılıp açıldığında eski konumlarında geri gelmesini sağlayan özelliğin temelleri atıldı.
- GDM Geliştirmeleri: Linux Kernel 6.18 LTS ile gelen
boot_displaydesteği sayesinde, modern ekran kartlarında (özellikle VGA desteği olmayan AMD kartlar) birincil GPU daha doğru tespit edilecek. - Headless Session: RDP gibi uzak masaüstü bağlantıları için grafiksel arayüzü ekran olmadan başlatmayı kolaylaştıran yeni bir servis eklendi.
2. Dosya Yöneticisi: Nautilus (Files)
- Gelişmiş Filtreleme: Artık aynı anda birden fazla dosya türüyle arama yapılabilecek.
- Yenilenen Toplu Adlandırma: Dosya isimlerini toplu olarak değiştirmek artık daha işlevsel ve hızlı.
- Performans: Bellek kullanımında ciddi iyileştirmeler yapıldı ve küçük resim (thumbnail) yükleme hızı artırıldı.
3. Uygulama Güncellemeleri
- GNOME Web (Epiphany): Kullanıcıların en çok şikayet ettiği “çerez banner’larını” otomatik gizleme seçeneği eklendi.
- Ayarlar (Control Center): Erişilebilirlik özellikleri artırıldı ve çoklu görev (multitasking) paneline oturum kaydetme anahtarı eklendi.
- Haritalar: Masaüstünde kenar çubuğu, mobilde ise alt panel içeren modern bir tasarıma geçildi.
- Takvim: Hızlı etkinlik ekleme penceresi yeniden tasarlandı.
NVIDIA ve Donanım Uyumluluğu
GNOME 50, NVIDIA donanımlarda askıya alma (suspend) ve uyandırma (resume) sonrası yaşanan donma sorunlarını gidermek için özel iyileştirmeler içeriyor. Ayrıca, ortam ışığı sensörü yönetimi iyileştirilerek ekran parlaklığının daha doğal değişmesi sağlandı.
Yayın Takvimi ve Test Süreci
GNOME 50’nin final sürümü 18 Mart 2026 tarihinde yayınlanacak. Süreç şu şekilde ilerleyecek:
- Şubat 2024: Beta sürümü.
- Mart 2024: Release Candidate (RC) sürümü.
- 18 Mart 2026: Tam kararlı sürüm.
Önemli Uyarı: Bu bir “Alpha” sürümüdür ve henüz tamamlanmamış özellikler ile hatalar (buglar) içerebilir. Günlük kullanım için uygun değildir; ancak GNOME OS kalıbını indirerek sanal makinede test edebilirsiniz.
